Oficjalna Pomoc Rozwojowa (ang. Official Development Assistance, ODA) to darowizny i pożyczki przekazane krajom rozwijającym się przez oficjalne instytucje rządowe państw - dawców pomocy lub organizacje międzynarodowe, mające na celu wsparcie rozwoju gospodarczego i dobrobytu w tych krajach. Pożyczki są zaliczane do Oficjalnej Pomocy Rozwojowej tylko wtedy, kiedy zawierają element darowizny o wartości przynajmniej 25% wartości pomocy. Oficjalna Pomoc Rozwojowa jest koordynowana i monitorowana przez Komitet Pomocy Rozwojowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) - organ OECD.

Polska włączyła się do międzynarodowej współpracy rozwojowej w związku z wstąpieniem do Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w 1996 r., a następnie do Unii Europejskiej w 2004 r. Członkostwo w tych instytucjach oznacza dołączenie do grona państw wysoko rozwiniętych, najbardziej znaczących dawców pomocy rozwojowej. Warto też wspomnieć, że Polska podpisując się pod treścią Deklaracji Milenijnej z 2000 roku zobowiązała się do "popierania i włączania się w działania społeczności międzynarodowej zmierzające do rozwiązania problemów globalnych o charakterze gospodarczym, społecznym i humanitarnym"(Źródło: Strategia MSZ z 2003 r.).

Polska Oficjalna Pomoc Rozwojowa składa się z:
- pomocy wielostronnej: pomoc przekazywana za pośrednictwem instytucji międzynarodowych, z czego zdecydowanie największą część stanowią składki do ogólnego budżetu UE, a pozostałe to wpłaty na rzecz agend ONZ, Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego itd.
- i pomocy dwustronnej: koordynowanej przez Departament Współpracy Rozwojowej MSZ; większość wydatków ministerstw i urzędów oraz środki MSZ przeznaczane min. na finansowanie projektów realizowanych przez placówki dyplomatyczne, organizacje pozarządowe i organy administracji publicznej.

Polska Pomoc Zagraniczna to termin używany przez MSZ, który zawiera w sobie zarówno pomoc rozwojową (czyli środki przeznaczane przede wszystkim na redukcję ubóstwa i realizację Milenijnych Celów Rozwoju¹ w krajach mniej rozwiniętych gospodarczo) jak i wspieranie rozwoju demokracji i społeczeństwa obywatelskiego za granicą (które nie mieszczą się w klasycznej definicji pomocy rozwojowej). Taka dwutorowość polskiej polityki rozwojowej wynika z przekonania rządu, że rozwój gospodarczy jest niemożliwy bez odpowiednich reform demokratycznych i przestrzegania rządów prawa.
Warto podkreślić, że pomoc rozwojowa jest jedynie elementem ogólnej polityki rozwojowej państwa. Oprócz pomocy wpływ na kraje mniej rozwinięte gospodarczo ma także nasza polityka handlowa (cła, standardy sanitarne), rolna (dopłaty do rolnictwa i subsydia eksportowe), rybołówstwo, czy ochrona środowiska (wpływ zanieczyszczeń powstających w dużej mierze w państwach bogatych na warunki gospodarcze w krajach najbiedniejszych).

Aby lepiej zrozumieć strukturę polskiej pomocy warto zapoznać się z mechanizmem, który pozwala na kwalifikowanie wydatków różnych ministerstw i urzędów w ramach pomocy dwustronnej zaliczanych do Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (ODA). Na polską pomoc dwustronną składają się finanse administrowane przez MSZ, a także wydatki poszczególnych resortów i urzędów (które stanowią większą część pomocy dwustronnej), takich jak Kancelaria Sejmu RP, Kancelaria Senatu RP, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Gospodarki, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych czy też Ministerstwo Zdrowia. Problematyczna pozostaje kwestia koordynacji wszystkich wydatków.

wersja do druku autor: Elena Wasylew